-Günümüzde dahil en iyi ses kalitesine sahip olan plaklar ilk olarak 1880’li yıllarda ortaya çıkmaya başlamıştır.Bu dönemlerde imal edilen plaklar ebonit denilen bir malzemeden yapılmaktaydı yalnız bu malzeme kırılgan olduğundan çok kullanışlı değildi ve 1890 sonlarına kadar da bu malzeme kullanılmaya devam etti.Sonradan Berliener tarafından geliştirilen yeni bir plastik madde ile plaklar daha sağlam bir yapıya kavuştu,o dönemlerde bir çok farklı çapta plaklar üretildi ama içlerinde en çok tutanı 78’’ veya 78’lik plaklar oldu bizde de taş plak diye adlandırılıyordu .İşte ilk olarak bu şekilde plaklar insan hayatına girmiş oldu.20 yy. geldiğimizde plak sektöründe hızlı atılımlar vardı ses ve kayıt teknolojisinin gelişimiyle birlikte malzemede ve boyutlarda da gelişmeler gözlendi.78 devirlik plaklar 4 dakika civarı kayıt alabiliyordu bunun üzene Colombia firmasıda 33’’ (33 1/3 devir)longplay bizde de uzun çalar diye adlandırdığımız plakları çıkarttı,bu plaklara daha uzun süreli kayıtlar yapılabiliyordu.Bu plakların malzemesindede değişiklik yapıldı özel bir reçine ile daha kaliteli,sağlam ve esnek bir form kazandı ayrıca ses kalitesinide oldukça etkiledi.1949 yılında ise Victor şirketi 45 devirlik plaklar üretti(45’lik)bunlarda daha çok single lara yer verilmekteydi.Böylece plaklar son halini almış oldu.
-Plakların yapım aşamasıda pek kolay değildi,özel kristal iğnelerle kazıma yöntemiyle bir master hazırlanır ve özel baskı makinasına yerleştirilir sonrada üzerine hazırlanan hammadde (bu maddenin adı Polivinilklorür) 170 derece sıcaklıkta iken dökülür ve hızlı bir şekilde soğutularak plak kullanıma hazır hale gelir
- Kartuşlardan kasetlere oradan cd ve dvd lere son olarakta teknolojinin getidiği sıkıştırılmış müzik formatlarının arasında sıkışıp kaldığımız günlerde plaklara artık pek rağbet olmuyor olmama sebeplerinden biride ülkemizde artık plak çıkartılmamasıda tabi büyük bir etken,yurt dışında albümler CD ve LP formatında halen çıkartılmakta ve o insanlar bizden daha kaliteli kayıtlar dinlemeye devam etmekte.80’li yılların sonlarına doğru Türkiye’de plak endüstrisi tamamen bitmişti ve kaset korsanı daha kolay ,ucuz ve yükü daha az bir ürün olarak tek başına piyasaya devam etti.80 darbesiyle gelen yoksulluk bu sektörüde fena vurmuştu her yerde ve alanda ucuz malzeme kullanılmaktaydı işte kasetlerde şu dönemlerde çöken binalar gibiydi,illegallik moda olmuştu ve işte korsan kasetçilikte bundan kar yapmak için özel 3 tekerlekli son sistem kasetçalarlar ve renkli ışıklarla süslenmiş seyyar satıcı arabaları mahalle aralarına ve içimize girmişti ve işte korsan kasetçilikde böyle başlamıştı.Tabi bu adamların korsan plak sattığını düşünsenize bir zabıtadan kaçması zor çünkü ağır iki malzeme daha pahalı ve zahmetli kısacası plak şirketleri kendi istekleriyle bu plak sektörünü bitirdiler halende korsanın önüne geçilmeme sebebi de bunlardan biridir.
-60 ve 70’li yıllar müzik endüstrisinin en verimli yılları idi,müzikte olduğu kadar kapaklarda yabancı örneklerini aratmıyordu işte Serengil plakta bunlardan biriydi birçok plak ve kapaklarına imza atmıştır,değişik tarzıyla ilk başlarda yadırgansada sonradan hak ettiği yeri bulmuştur.Bizde buradan Öztürk Serengil abimize teşekkür ediyor ve saygıyla anıyoruz.
-Hemen her konuda plak basılmış ülkemizde biraz araştırdıkki;
Politikadan ,şiire,spordan,kabareye,reklamdan,öyküye ve erotik hikayelere kadar herşeyin plağı çıkmış bu konuda da o zamanlar gerçekten zengin bir ülkeymişiz.60 lı yıllara baktığımızda Amerikan surf ,rockabilly ve rock’n roll grupları ön planda idi bizdede bu soundlarda gruplar vardı Mavi Işıklar,Silüetler,Volkanlar,Beyaz Kelebekler yabancı örnekleri ise Beach Boys,Dick Dale,Animals,Monkeys,Man or astroman diyebiliriz.tabi o dönemler birde asi gençlik 68 kuşağı vardı Jimi H endrix,Led Zeplin,Janis Joplin,Joan Beaz,yanında Erkin Koray,Cem Karaca,Moğollar,Grup Çığrışım,3 Hürel bunlar ise daha politik ve protest rock müziğinin öncüleri idi.70’lere gelindiğinde artık sektör avrupanın elinde idi ve tarzlarda buna göre değişti müzik batılılaştı yani biraz daha post modern bir hal aldı.kapaklardaki değişiklikte gözden kaçmadı minimal ve pop-art çalışmalarla raflardaki yerlerini aldılar.Ajda Pekkan ,Gönül Yazar, Mine Koşan,Behiye Aksoy,Erol Büyükburç,Berkant gibi daha adını sayamadığımız birçok sanatçı türk pop müziğine adını yazdırdı.Plak sektörününde de en çok işlediği dönemlerden biriydi yeni sanatçıların çıkışı ve bununla beraber gidende bir çok ses yarışmaları yapılıyordu ses dergisi,altın mikrofon gibi birçok kişide o dönem bu sayede kendilerini gösterme fırsatı bulmuştu.80’lere gelindiğinde malum müzikte yozlaşmaya başlamıştı yeşilçamın erotik film furyası plaklarada yansıdı erotik hikaye plakları bile yapıldı ama sadece ses pek bir anlam ifade etmiyoduki fazla yürümedi ve kaderci toplum olarakda müzikte arabeski seçtik hep yoksulu ve hayattan tekme yemişleri anlattık ama işin diğer ucunda hala parası olanlar vardı onlarda gazino ve tavernalarda Arif Susam,Cengiz Kurtoğlu,Ferdi Özbeğen,Hurşit Yenigünle eğlenip bankerlikten ve imardan aldıkları paraları viski ve gül destelerine yatırdılar.
- Daha saymamız gerekirse reklam cingıllarının bulunduğu reklam plakları mesela aklıma gelenler Petrol ofisi,Pe Re Ja kolonyaları,Mintax,Singer,Gır-Gır süpürgeleri,Emayetaş gibi.Politik plaklarda ise Bülent Ecevit’in şiir plakları,Çetin Altan’ın’Eğlenin yavrularım’plağı Adalet partisinin ,İşçi partisinin vs.marş ve şarkı plakları
- Spor klüpleride geride kalmadı tabi her zafere ve olaya bir albüm yaptılar,spor-toto bile bir 45’lik çıkartarak taraftarı kendisine çekmeyi başardı (TOTO SİPOR).yavaş yavaş da plak devri kapandı ve teknoloji çağına giriş yapıldı ama hala teknolojiyi kullanamadığımız apaçık ortada ki halen televizyonda bize verilenleri izlemeye devam ediyoruz.eğer plak dinlemek isterseniz ve pikabınızda yoksa bir cep telefonundan daha ucuza sahip olabilirsiniz.plaklarıda çok uzakta aramayın Taksim’de Atlas,Anabala,Suriye pasjlarında Kadıköy’de ise Kadife sokakta Herastore ve Zero müzikten ayrıcada sahaflardan ulaşabilirsiniz.
Kaliteli müzik dinleyin,iyi gelir..........................
Gökhan TUNÇİŞLER
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder